Tôi là Nguyễn Bá Nguyên — người đàn ông từng ngã ở tận đáy, và chọn đứng dậy vì những người mình thương
Nếu bạn đang đọc những dòng này, có lẽ bạn cũng giống tôi ở một điểm nào đó: một người đang gánh trên vai cả một gia đình, đã đi qua vài lần vấp ngã, và vẫn đang cố gắng mỗi ngày để không gục xuống. Tôi viết trang này không phải để khoe một bản thành tích đẹp đẽ. Tôi viết để kể thật — cả những lần tôi đứng trên đỉnh lẫn những lần tôi nằm dưới đáy — bởi tôi tin rằng chỉ có sự thật mới chạm được vào lòng người.
Tôi tên là Nguyễn Bá Nguyên, sinh ngày 20 tháng 8 năm 1988, ở xóm Bến, xã Đắc Sơn, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
Cậu bé xóm Bến và giấc mơ áo trắng
Nhà tôi thuần nông, đông anh em, nghèo đúng nghĩa “cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc”. Tuổi thơ của tôi là những buổi bắn bi, đánh khăng, đá bóng bằng quả bòng rụng ngoài vườn — những trò chơi không tốn một xu, vì trong nhà tôi chẳng có xu nào để tiêu vào việc gì khác ngoài cái ăn.
Nhưng tôi học khá. Tôi thi đỗ vào THPT Lê Hồng Phong, và tôi mang trong ngực một giấc mơ rất rõ ràng: làm bác sĩ. Tôi mê ngành Y, mê cái ý nghĩ được khoác áo trắng, được chữa lành cho người khác. Đến kỳ thi đại học, tôi trượt. Không phải trượt xa — tôi thiếu đúng 0,5 điểm. Nửa điểm. Đến tận bây giờ tôi vẫn còn nhớ cảm giác đứng chông chênh trên cái lằn ranh mỏng như sợi tóc ấy, và lần đầu tiên hiểu rằng có những lúc cuộc đời không cho ta cơ hội thứ hai theo cách ta mong đợi.
Nhà tôi không có điều kiện cho tôi ôn lại. Tôi đi làm thợ sơn suốt một năm trời, rồi chọn một con đường thực tế hơn: học Cao đẳng Trắc địa, ngành đo đạc địa chính. Tôi tốt nghiệp năm 2011. Giấc mơ áo trắng khép lại ở đó. Nhưng — và phải rất nhiều năm sau tôi mới hiểu — cái khát khao được chăm sóc sức khỏe cho người khác thì chưa bao giờ tắt trong tôi. Nó chỉ nằm im, chờ một hình hài khác để sống lại.
Ba ngày trước đám cưới
Năm 2011, tôi vừa được nhận vào làm tại Trung tâm Địa giới Biên giới Quốc gia. Đó là một công việc tử tế, đúng ngành, mở ra một tương lai ổn định mà bao người mơ. Nhưng tôi mới đi làm được khoảng mười, mười lăm ngày thì cha tôi đổ bệnh — một căn bệnh hiểm nghèo.
Tôi không nghĩ ngợi nhiều. Tôi xin nghỉ việc, về nhà chăm cha, rồi quay lại làm thợ sơn để vừa kiếm sống vừa được ở gần ông. Với một người đàn ông trẻ vừa cầm tấm bằng trên tay, bỏ lại một công việc nhà nước là quyết định không hề nhỏ. Nhưng tôi chưa một lần hối hận. Cha cần tôi, và với tôi, gia đình luôn đứng trước tất cả.
Rồi biến cố ập đến — điều mà cho đến giờ tôi vẫn không kể hết được bằng lời: cha tôi qua đời đúng ba ngày trước lễ cưới của tôi.
Đám cưới, đáng lẽ là ngày vui nhất của một đời người. Gia đình tôi nén đau, vẫn đón vợ tôi về — về để cùng nhau chịu tang cha. Lễ cưới bên nhà trai không được tổ chức. Người phụ nữ của tôi bước vào cuộc đời tôi không phải trong tiếng nhạc và pháo hoa, mà trong khăn tang và nước mắt.
Tôi mang cảm giác có lỗi với vợ suốt nhiều năm sau đó. Cô ấy chịu thiệt thòi ngay từ ngày đầu tiên làm vợ tôi. Và có lẽ chính món nợ ân tình ấy đã lặng lẽ định hình con người tôi về sau: tôi luôn muốn bù đắp, muốn làm một chỗ dựa, muốn giữ cho gia đình mình bình yên bằng mọi giá.
Bảy năm Samsung, hai con trai và một giấc mơ đổi đời
Từ năm 2014 đến 2021, tôi làm việc tại Samsung Thái Nguyên gần bảy năm, đi từ một kỹ thuật viên lên vị trí quản lý — Leader. Đó là quãng thời gian tôi được rèn về kỷ luật, về quy trình, về cách quản lý con người. Những thứ ấy sau này trở thành nền móng cho tôi. Nhưng cuộc sống riêng của vợ chồng tôi thì chẳng hề êm ả.
Chúng tôi hiếm muộn. Vợ chồng tôi làm thụ tinh trong ống nghiệm — IVF — và thất bại hai lần. Hai lần ấy là hai lần hy vọng dâng lên tận cổ rồi vỡ oà thành thất vọng, cả về tinh thần lẫn tiền bạc. Ai từng đi qua hành trình tìm con mới hiểu nó bào mòn con người ta đến mức nào. Đến lần thứ ba, ông trời thương: vợ tôi đậu thai đôi. Hai đứa con trai sinh đôi của tôi chào đời năm 2017.
Nhưng để có được hai con, vợ tôi gần như phải nằm viện cả thai kỳ, và sau khi sinh, chúng tôi lại gánh thêm một khoản nợ. Có con rồi, khát khao đổi đời trong tôi càng cháy hơn bao giờ hết. Tôi muốn cho hai con một tuổi thơ khác hẳn tuổi thơ thiếu thốn của mình. Và chính khát khao ấy đã đẩy tôi bước vào canh bạc lớn nhất đời.
Cú sập 10 tỷ và món nợ 3 tỷ
Từ 2019 đến 2021, tôi lao vào đầu tư lan đột biến. Thị trường khi ấy nóng đến mức người ta tin một chậu lan có thể đổi được cả một căn nhà. Có thời điểm, trong tay tôi cầm khối tài sản trị giá khoảng 10 tỷ đồng. Tôi đã tin rằng mình chạm tới giấc mơ. Đầu năm 2021, tôi nghỉ hẳn Samsung để dồn toàn lực.
Đến tháng 5 năm 2021, thị trường lan đột biến sụp đổ.
Tôi thiếu kinh nghiệm. Và thành thật mà nói, tôi đã tham lam. Hai thứ đó cộng lại biến khối tài sản 10 tỷ thành một món nợ hơn 3 tỷ đồng. Từ một người đàn ông tưởng mình sắp đổi đời, tôi trở thành một người đàn ông gục ngã, mang trên vai khoản nợ có thể nghiền nát bất kỳ ai.
Trong những ngày đen tối nhất ấy, tôi học được bài học quan trọng nhất đời mình: giá trị thật của một người đàn ông không nằm ở lúc anh ta đứng trên đỉnh, mà ở lúc anh ta ngã xuống và quyết định đứng dậy.
Vợ tôi không một lời trách móc. Cô ấy ở lại, đi cùng tôi qua từng ngày. Nhà ngoại bán đi một suất đất để giúp chúng tôi trả lãi. Tôi nợ gia đình hai bên không chỉ là tiền — mà là cả một niềm tin, thứ tôi tự hứa với lòng mình sẽ phải trả bằng hành động, chứ không bằng lời.
Vịt quay vỉa hè và bài học đắt nhất: giữ lấy sức khỏe
Tôi không còn vốn lớn để làm lại. Tôi chọn thứ vốn ít, quay vòng nhanh: bán vịt quay, lợn quay vỉa hè. Nghe có vẻ tầm thường so với hình ảnh người đàn ông từng cầm chục tỷ trong tay. Nhưng chính những con vịt quay ấy đã cứu cả gia đình tôi.
Tôi làm từ sáng sớm đến tối khuya. Từ một điểm bán, tôi gây dựng dần lên tới mười điểm. Sau hai, ba năm cặm cụi, tôi gần như trả hết nợ.
Nhưng cũng chính giai đoạn ấy dạy tôi một bài học cay đắng khác. Đứng bên bếp than nóng rực, lăn lộn ngoài đường giữa nắng mưa, ngày nào cũng đau lưng, mỏi gối, cứng cổ vai gáy — tôi thấm thía một điều: nếu người trụ cột mất sức khỏe, thì mọi nỗ lực đều trở nên vô nghĩa. Tôi đã mất cha vì bệnh. Tôi đã thấy vợ mình kiệt sức vì thai kỳ và vì gánh nợ cùng tôi. Tôi tự nhủ, tôi không cho phép mình là người tiếp theo nằm xuống.
Vì thế, khi mô hình vịt quay đến ngưỡng bão hòa, tôi chủ động co lại, không cố mở rộng bằng mọi giá nữa. Tôi đã học được cách dừng đúng lúc — điều mà năm 2021 tôi đã không làm được.
Vì sao hôm nay tôi chọn con đường “giữ sức để giữ nhà”
Nhìn lại cả hành trình, tôi nhận ra có một sợi chỉ đỏ xuyên suốt cuộc đời mình: giấc mơ làm bác sĩ ngày trẻ, việc bỏ tất cả để về chăm cha, nỗi đau mất cha vì bệnh, hai đứa con sinh ra trong gian khó, và những ngày đứng bên bếp than tự hỏi sức mình còn trụ được bao lâu.
Tất cả dẫn tôi đến một sứ mệnh rất rõ ràng: giúp những người đàn ông trụ cột — và những người trên 40 tuổi đã lao động cả đời — chủ động giữ gìn sức khỏe, để giữ được gia đình mình.
Tôi không nói chuyện này như một chuyên gia ngồi trên tháp ngà. Tôi nói với tư cách một người đàn ông đã từng kiếm tiền đến quên ăn quên ngủ, từng tặc lưỡi “để mai tính” với sức khỏe của mình, và đã phải trả giá. Tôi hiểu cái cảm giác sáng ngủ dậy bị cứng cổ, ngồi lâu hay đứng lâu là đau mỏi cổ vai gáy, cơ thể bắt đầu phát đi những tín hiệu mệt mỏi mà ta cứ quen bỏ qua.
Hôm nay, tôi đồng hành cùng Mộc Việt — thương hiệu chăm sóc sức khỏe chủ động từ thảo mộc thiên nhiên Việt Nam, tập trung vào xương khớp, cổ – vai – gáy, tóc và da. Tôi chịu trách nhiệm phát triển thị trường, và trực tiếp đồng hành cùng những anh chị đang khổ sở vì đau mỏi cổ vai gáy: từ thanh lăn massage chuyên dụng, dầu xoa bóp thảo dược, đến những bài tập cổ đơn giản làm ngay tại nhà cho người ngồi văn phòng hay lái xe lâu.
Tôi xin nói thật và rõ: tôi không phải bác sĩ, và tôi không hứa chữa được bất kỳ bệnh nào. Những gì tôi chia sẻ là kinh nghiệm sống, là cách chăm sóc và phòng ngừa theo một lối sống lành mạnh, chủ động. Sức khỏe là chuyện hệ trọng — nếu bạn đang có bệnh hoặc cần điều trị, xin hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ. Tôi đứng ở vai trò người đồng hành, người kể chuyện, người truyền cảm hứng để bạn chủ động hơn với chính mình — chứ không thay thế chuyên môn y khoa.
Điều tôi tin, và lời mời của tôi
Đi qua tất cả những đổ vỡ và làm lại, tôi rút ra cho mình hai câu mà tôi mang theo đến tận bây giờ:
“Không có gì trên đời này là dễ dàng cả — nếu không tính toán, không đo lường thì chắc chắn sẽ thất bại.”
“Chỉ khi xuống tới tận vực sâu, ta mới biết được ai là người thật lòng với mình.”
Tôi tin vào sự tử tế chậm rãi. Tôi tin rằng khi mình sống thật, cho đi thật, và giúp được dù chỉ một người, thì thành công rồi sẽ đến một cách bền vững. Người ta hay bảo tôi có giọng nói truyền cảm; tôi đang nuôi lại giấc mơ cũ theo một cách mới — trở thành người kể chuyện, một diễn giả, kể chính câu chuyện của mình để những người đàn ông khác không phải ngã đau như tôi rồi mới chịu tỉnh ra.
Nếu bạn là một người đang gánh cả gia đình trên vai, đang thấy mình mệt mỏi nhưng chưa dám dừng lại để chăm sóc chính mình — thì tôi viết những dòng này là cho bạn. Tôi đã đi qua con đường đó, và tôi thật lòng muốn đi cùng bạn một đoạn.
Hãy nhắn cho tôi qua Zalo/điện thoại 0374 849 866. Kể tôi nghe câu chuyện của bạn trước đã — rồi chúng ta mới nói đến giải pháp. Bởi với tôi, mỗi con người là một câu chuyện, chứ không phải một đơn hàng.
Giữ sức, để giữ nhà. Tôi tin chúng ta làm được.
— Nguyễn Bá Nguyên